Sandomierz – atrakcje, zabytki i ciekawe miejsca w mieście i okolicy

Z czego słynie Sandomierz? Atrakcje tego miasta to m.in. zabytkowa katedra i Zamek Królewski pamiętające czasy króla Kazimierza Wielkiego. W pamięci turystów pozostanie też zachwycająca panorama miasta położonego na wzgórzach nad Wisłą i niepowtarzalny klimat sandomierskiej starówki.

sandomierz atrakcje

Pozycja i piękno Sandomierza już w średniowieczu porównywane były przez kronikarzy do Wrocławia i Krakowa. Sandomierz był jednym z ulubionych miast króla Kazimierza Wielkiego, który kazał wznieść tutejszą katedrę i zamek. Po nim do miasta przyjeżdżali chętnie kolejni władcy, skuszeni jego pięknem i okolicznymi lasami, pełnymi zwierzyny łownej. Gród przy ujściu Sanu przeszedł w swej historii zarówno okres świetności, jak i kryzysu spowodowanego Potopem Szwedzkim i najazdami Tatarów. Co warto zobaczyć w Sandomierzu? Atrakcje turystyczne i przyrodnicze tego miasta sprawią, że przyjemnie spędzisz czas i zapragniesz przyjechać tu ponownie.

Zarys historii Sandomierza

W czasach rozbicia dzielnicowego Sandomierz był siedzibą księstwa sandomierskiego. W XII wieku gród książęcy mieścił się na Wzgórzu Zamkowym. Na Wzgórzu Katedralnym założono podgrodzie, a osada rozwijała się na Wzgórzu Staromiejskim. Jak podają źródła historyczne, pierwsza lokacja miasta miała miejsce w połowie XIII wieku. Wkrótce zabudowa miasta uległa zniszczeniu wskutek najazdów Tatarów, przez co spadło jego znaczenie w kraju. Ponownie lokowano miasto w połowie XIV wieku, a do jego rozwoju przyczyniły się inwestycje poczynione przez króla Kazimierza Wielkiego. Czasy świetności miasta przypadają na okres od końca XVI wieku do czasu rozbiorów.

Zobacz też:
Przemyśl - atrakcje turystyczne i ciekawe miejsca w mieście i okolicach

Dlaczego Sandomierz nazywany jest „małym Rzymem”?

Sandomierz bywa porównywany do stolicy Włoch ze względu na swoje położenie geograficzne. Miasto, tak samo jak Rzym, leży na 7 wzgórzach. Sandomierskie wzgórza tworzą skarpę nad Wisłą. Zabudowa wokół Rynku Starego Miasta, zwłaszcza jasne fasady kamienic pokrytych czerwoną dachówką, przypomina nieco klimat włoskich miast. Równie malownicza jest panorama Sandomierza, oglądana z pokładu kursujących po Wiśle statków turystycznych, czy też z mostu łączącego centrum z dzielnicą Nadbrzeże. W Sandomierzu, podobnie jak w Rzymie, możesz spróbować wina z lokalnych winnic, ponieważ tutejszy klimat i gleba sprzyjają uprawie winorośli.

Sandomierz – atrakcje turystyczne dla pasjonatów zabytków i odpoczynku wśród zieleni

Ze względu na ciekawą przeszłość, jak również urokliwe położenie na lessowych pagórkach, Sandomierz należy do najciekawszych turystycznie miast w Polsce. Po dawnych czasach pozostało sporo zabytkowych kościołów, klasztor dominikanów, królewski zamek, a także brama i furta, będące fragmentem dawnych murów obronnych. Atrakcją jest także pobliski rezerwat przyrody „Góry Pieprzowe” oraz miejskie parki, w tym przeuroczy Park Piszczele.

Turystom lubiącym aktywnie spędzać czas polecić można wycieczkę rowerowym szlakiem turystycznym Green Velo, który prowadzi z Kielecczyzny wzdłuż wschodnich granic kraju aż na Warmię. Do przyrodniczych ciekawostek należą położone blisko centrum miasta lessowe jary, przez które poprowadzono spacerowe ścieżki.

Zobacz też:
Gdynia – atrakcje dla dzieci i dorosłych oraz ciekawe zabytki

Podziemna trasa turystyczna w Sandomierzu

Oryginalną atrakcją Sandomierza są podziemne korytarze i piwnice, które niegdyś służyły kupcom jako magazyny towarów handlowych. Udostępniono je turystom do zwiedzania jako podziemną trasę turystyczną. Ma ona długość 470 metrów, a zwiedza się ją w grupach z przewodnikiem. Wejście znajdziesz przy ulicy Oleśnickiego obok Rynku. Z podziemiami wiąże się legenda o Halinie Krępiance, córce miejscowego kasztelana, która uratowała miasto przed Tatarami, prowadząc najeźdźców do miejskiego tunelu. Ten zawalił się, grzebiąc ich pod gruzami wraz z bohaterską dziewczyną.

Wąwozy Królowej Jadwigi i św. Jacka Odrowąża

Zwiedzając Sandomierz, koniecznie wybierz się na spacer przez wąwóz Królowej Jadwigi, łączący ulicę Królowej Jadwigi z ulicą Staromiejską. Podobno właśnie tędy królowa chodziła na spacer nad rzekę. Równie urokliwy jest wąwóz Jacka Odrowąża (nazywany też wąwozem św. Jakuba) w ciągu ulicy Podwale Dolne. Sandomierskie jary to głębokie koryta wyżłobione przez wodę w lessowych zboczach. Erozja odsłoniła korzenie rosnących tu drzew, przez co wąwozy wyglądają bardzo malowniczo.

Góry Pieprzowe koło Sandomierza

Ciekawostką są sąsiadujące z miastem od północy niewysokie pagórki, porośnięte trawami i krzewami dzikiej róży i berberysu. To rezerwat przyrodniczy „Góry Pieprzowe”, obejmujący ochroną jedne z najstarszych wzniesień w Polsce, zbudowanych z kambryjskich łupków. Skały te, pod wpływem czasu i czynników atmosferycznych, stały się kruche niczym pieprz, stąd nazwa wzgórz. Wejdziesz tu od strony ulicy Błonie w Kamieniu Plebańskim i od ulicy Podmiejskiej w Kamieniu Łukawskim. To świetne miejsce na odpoczynek po intensywnym zwiedzaniu i podziwianie wspaniałego widoku na Wisłę i okoliczne winnice.

Zobacz też:
Karpacz – atrakcje dla dużych i małych. Jak spędzisz czas u stóp Śnieżki?

Czy wiesz, że Sandomierz jest stolicą krzemienia pasiastego?

Ta niezwykle rzadka odmiana krzemienia jest jednym z symboli Sandomierza i okolic. Twardy i ciekawie ubarwiony kamień wykorzystywany jest m.in. w produkcji naszyjników, bransoletek i pierścionków. Co więcej, nazywa się go „kamieniem optymistów”. W Muzeum Okręgowym na sandomierskim zamku znajdziesz ciekawą wystawę biżuterii z tym kamieniem. Obok pracowni jubilerskiej nieopodal rynku, obejrzysz ogromny stalowy pierścień z krzemieniem pasiastym. Zaprojektował go miejscowy artysta i jubiler Cezary Łutowicz.

Ucho Igielne i Brama Opatowska. Pozostałości po dawnych murach obronnych

Ucho Igielne to w rzeczywistości Furta Dominikańska w dawnych murach miejskich. Nazwano ją tak ze względu na wysokie i wąskie przejście. Bardziej popularna i reprezentacyjna jest Brama Opatowska – jedyna ocalała spośród czterech miejskich bram. Gotyckie ceglane fortyfikacje, baszty i bramy wzniesiono w II połowie XIV wieku. Natomiast jasną, renesansową attykę Bramy Opatowskiej dobudowano w XVI wieku. Na szczycie znajduje się taras widokowy z panoramą miasta i Wisły. Niewielki zachowany fragment obwarowań zobaczysz przy ulicy Żydowskiej.

Rynek Starego Miasta i Ratusz w Sandomierzu

Rynek w Sandomierzu wyróżnia się znacznym nachyleniem powierzchni. W centrum placu stoi ratusz, będący przykładem mieszanki stylów architektonicznych. Ceglane gotyckie mury wybudowano w XIV wieku. W XVI wieku dobudowano renesansową attykę, a w następnym stuleciu jasno tynkowaną wieżę z arkadowym wejściem. Obecnie w ratuszu mieści się oddział Muzeum Okręgowego oraz Urząd Stanu Cywilnego. W podpiwniczeniu zaś ulokowano kawiarnię. Zabudowa wokół rynku to renesansowe kamienice mieszczańskie, a do najpopularniejszych należy Kamienica Oleśnickich. Uwagę przykuwa intrygująca rzeźba w kształcie kotwicy z pionowym łańcuchem, zwana „Zakotwiczeniem nieba”, oraz biała Kamienica Oleśnickich.

Zobacz też:
Wakacje w Polsce. Jak je zorganizować, żeby były udane?

Zamek Królewski w Sandomierzu nad Wisłą

Podczas wizyty w Sandomierzu warto odwiedzić tutejszy zamek. Budowlę tę wzniesiono za czasów Kazimierza Wielkiego jako siedzibę kasztelanii, ale też królewską rezydencję. Kolejni władcy rozbudowali ją w stylu renesansowym. Niestety po zniszczeniach przez wojska szwedzkie udało się zrekonstruować tylko jedno skrzydło zamku. Obecnie mieści się tu siedziba Muzeum Okręgowego w Sandomierzu z interesującymi ekspozycjami dotyczącymi m.in. historii miasta.

Katedra w Sandomierzu

Bazylika katedralna pw. Narodzenia NMP pochodzi z XIV wieku. Świątynię ufundował Kazimierz Wielki w ramach pokuty za uśmiercenie księdza Baryczki. Zarzewiem konfliktu między królem a duchownym było prawdopodobnie upomnienie króla, aby porzucił rozwiązły tryb życia. Do gotyckich murów przylega barokowa fasada wejściowa z XVII wieku. Wyposażenie to m.in. przepiękne bizantyjskie freski z XV wieku, ufundowane przez króla Władysława Jagiełłę, oraz rzeźby i rokokowe, marmurowe ołtarze z XVII wieku. Zwróć uwagę na kolekcję XVIII-wiecznych obrazów, przedstawiających bohaterstwo mieszkańców miasta, w tym zakonników podczas najazdów tatarskich i szwedzkich.

Sandomierz – atrakcje związane z serialem „Ojciec Mateusz”

Do wzrostu popularności miasta wśród turystów przyczynił się serial kryminalny „Ojciec Mateusz”, do którego niektóre sceny nakręcono na terenie Sandomierza. Niekiedy przy rynku i na uliczkach spotkać można serialowych aktorów. Do atrakcji miasta należy wystawa „Świat Ojca Mateusza” w jednej z kamienic przy rynku. Obejrzysz tu galerię figur woskowych przedstawiających serialowe postacie. Warto wiedzieć, że większość scen nakręcono w filmowym studio, a serialowa plebania znajduje się na warszawskiej dzielnicy Radość.

Zobacz też:
Hel – atrakcje. Jak najlepiej spędzić swój czas w Helu?

Co jeszcze warto zobaczyć w Sandomierzu?

Inne ciekawe atrakcje w Sandomierzu to:

  • deptak w ciągu ulicy Opatowskiej;
  • Dom Długosza – oryginalna budowla z XV wieku, będąca siedzibą Muzeum Diecezjalnego;
  • punkt widokowy „kozie schodki” przy budynku Collegium Gostomianum – jednej z najstarszych szkół średnich w Polsce;
  • kościół św. Jakuba z XIII wieku i przylegająca do niego winnica dominikańska;
  • bulwar nadrzeczny i marina;
  • rejsy statkiem turystycznym po Wiśle.

Sandomierz to miasto fascynujące historią, ciekawostkami i malowniczym położeniem. Ciekawa oferta okolicznych atrakcji, a także noclegów i regionalnej gastronomii są gwarancją udanego pobytu.


Zobacz też:

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *