Państwowe Muzeum Auschwitz-Birkenau w Oświęcimiu – Miejsce Pamięci, nazistowski obóz koncentracyjny i zagłady

Auschwitz-Birkenau to międzynarodowy symbol niemieckich zbrodni na ludzkości oraz Holokaustu. Hitlerowcy zamordowali tutaj minimum 1,3 miliona ludzi, w tym 1,1 mln osób pochodzenia żydowskiego. Przed zwiedzaniem przyda ci się trochę wiedzy oraz podstawowych informacji.

auschwitz birkenau

Konzentrationslager Auschwitz pod Oświęcimiem powstał w 1940 roku. Ostatecznie kompleks rozrósł się do 3 obozów macierzystych oraz sieci 44 podobozów, w których więźniowie wykonywali niewolniczą pracę. Dziś na terenach dawnego obozu Auschwitz-Birkenau funkcjonują Miejsce Pamięci i muzeum. Od 1979 roku były nazistowski obóz koncentracyjny w Oświęcimiu znajduje na liście światowego dziedzictwa UNESCO – jako ponadczasowy i uniwersalny symbol ludobójstwa z czasów II Wojny Światowej. Co jeszcze powinieneś wiedzieć o tym miejscu?

Historia KL Auschwitz, Birkenau i Monowitz z lat 1940–1945 – podstawowe informacje

auschwitz birkenau barak

Początkowo obóz służył przetrzymywaniu polskich więźniów politycznych. Pierwszy transport deportowanych dotarł do Auschwitz (czyli wcielonego do III Rzeszy Oświęcimia) 14 czerwca 1940 roku. W październiku 1941 roku w pobliskiej wsi Brzezinka rozpoczęła się budowa Auschwitz II – Birkenau, które stało się największym obozem masowej eksterminacji. W 1942 roku założono obóz Auschwitz III – Monowitz. Od listopada 1943 roku działał jako niezależny obóz dla więźniów zmuszanych do pracy w IG Farben, a w maju 1944 roku został ponownie włączony w struktury obozowej Auschwitz i Auschwitz II-Birkenau.

Zobacz też:
Czy wakacje nad polskim morzem to dobry pomysł? Lista plusów i minusów

Kup bilet online i zapoznaj się na żywo ze świadectwem okrucieństwa nazistów

 

O czym jeszcze warto wiedzieć? Najważniejsze fakty o Auschwitz-Birkenau w skrócie

  • wszystkich mieszkańców z miejscowości sąsiadujących z obozami koncentracyjnymi wysiedlano – miejsca zagłady były starannie izolowane od świata zewnętrznego;
  • KL Auschwitz-Birkenau wraz ze „strefą interesów” (niem. Interessengebiet) zajmował ok. 40 km² powierzchni;
  • likwidacja obozu rozpoczęła się już w sierpniu 1944 roku – Niemcy przenosili więźniów, palili dokumenty, wysadzali budynki, mordowali członków Sonderkommando (ludzi od „zadań specjalnych”);
  • 17 stycznia 1945 roku odbył się ostatni apel generalny, po którym SS-mani rozpoczęli ostateczną „ewakuację” więźniarek i więźniów;
  • 27 stycznia 1945 roku do Auschwitz-Birkenau wkroczyli pierwsi żołnierze sowieckiej Armii Czerwonej. W Oświęcimiu zastali ok. 7,5 tys. najsłabszych więźniów, z których ok. 600 zmarło z wyniszczenia organizmu w ciągu kolejnych 3 miesięcy od wyzwolenia obozu;
  • 16 kwietnia 1947 roku zorganizowano pokazową egzekucję pierwszego komendanta Auschwitz-Birkenau, czyli Rudolfa Hoessa;
  • Auschwitz był największym obozem zagłady, jaki stworzyli hitlerowcy.kup bilety

Auschwitz-Birkenau to niemiecki, nazistowski obóz koncentracyjny i zagłady

auschwitz birkenau wagon

Niemcy zwozili do Auschwitz-Birkenau ludzi z całej okupowanej Europy. Część do wyniszczającej pracy, część na natychmiastową śmierć w komorach gazowych – ciała wszystkich zabitych przeszukiwano w poszukiwaniu wszelkich kosztowności, a następnie palono w krematoriach. Wśród ofiar KL Auschwitz są Żydzi, Polacy, Romowie i Sinti, jeńcy radzieccy oraz osoby wielu innych narodowości. Personel tworzyli żołnierze SS oraz więźniowie przymuszani do wykonywania pewnych zadań – np. żydowskie Sonderkommando „obsługiwało” krematoria.

Zobacz też:
Most Tumski we Wrocławiu. Miejsce spotkań i spacerów nie tylko dla zakochanych

Walka o przetrwanie w obozach zagłady

Przez Auschwitz I i Auschwitz II-Birkenau przewinęło się ok. 6,5–8 tysięcy esesmanów, którzy pilnowali zbrodniczego porządku i zwalczali wszelkie ruchy oporu. We wspomnieniach ocalałych często pojawiają się podobne konkluzje – wewnątrz obozu Auschwitz-Birkenau twoim największym wrogiem nie byli Niemcy, tylko pozostali więźniowie, którzy desperacko walczyli o przetrwanie. Nie można jednak zapomnieć, kto stworzył tak okrutny system i ponosi pełną odpowiedzialność za zagładę Żydów oraz śmierć milionów mężczyzn, kobiet i dzieci.

Obozowe realia, traktowanie więźniów i okoliczności ludobójstwa w Auschwitz-Birkenau

auschwitz birkenau plac

Do Oświęcimia jeździły pociągi transportowe z okupowanej Polski, dokąd wcześniej zwożono ludzi deportowanych z innych krajów Europy. Pierwszym etapem była selekcja na rampie kolejowej – ok. 80% osób trafiających do Auschwitz-Birkenau nawet nie miała statusu więźniów i wytatuowanego numeru, tylko od razu było mordowanych w komorach gazowych. Do otrucia ofiar hitlerowcy najczęściej używali cyklonu B.

Sposoby uśmiercania ludzi w obozach

Na terenie obozów oświęcimskich działało 5 krematoriów, o różnym stopniu zaawansowania. Heinrich Himmler (szef SS), Adolf Eichmann (główny twórca planu „ostatecznego rozwiązania kwestii żydowskiej” i koordynator akcji Holokaustu) oraz pozostali zbrodniarze opracowywali kolejne sposoby jak najszybszego i jak najtańszego uśmiercania ludzi. Na więźniach przeprowadzano pseudomedyczne eksperymenty, w barakach panowały ścisk i chłód. Racje żywnościowe wydzielano tak, by niewolnicy wykonywali możliwie najwięcej pracy przy minimalnych kosztach utrzymania obozu.

Zobacz też:
Szlak Orlich Gniazd – mapa atrakcji. Jurajskie zamki, ścieżki rowerowe i inne

Auschwitz-Birkenau – Miejsce Pamięci o ofiarach Holokaustu

Nigdy się nie dowiemy, ile osób naprawdę osób straciło tutaj życie. Rotmistrz Witold Pilecki, który przeniknął do obozu i jako jeden z niewielu uciekł z Oświęcimia i Brzezinki, szacował liczbę zabitych na 2 do 5 milionów. W swoich raportach z Auschwitz-Birkenau, które sporządził na przełomie kwietnia i maja 1943 roku, wspominał o relacjach świadków, którzy „widzieli, jak do komór gazowych prowadzono minimum 8 tysięcy ludzi dzień w dzień”. Hess i Eichmann szacowali liczbę zamordowanych na 2,5 miliona, a komisja ZSRR obliczyła możliwości machiny zagłady na 4 miliony ofiar.kup bilety

Państwowe Muzeum Auschwitz-Birkenau

auschwitz birkenau krata

Dzisiejsze Miejsce Pamięci i Państwowe Muzeum Auschwitz-Birkenau działa na obszarze dwóch zachowanych części obozu. Na terenie Auschwitz I funkcjonują punkty edukacyjne i informacyjne, tutaj też znajduje się słynna brama z napisem „Arbeit Macht Frei”. Są też budynki z okresu istnienia obozu, w tym słynne wystawy z rzeczami zabranymi więźniom czy ściętymi włosami. Auschwitz II – Birkenau to blisko 300 obiektów (niektóre z ekspozycjami), w tym:

  • obozy kobiecy, cygański, męski, rodzinny;
  • punkty rejestracji i kwarantanny;
  • „Kanada” – baraki do magazynowania zrabowanego majątku;
  • „Meksyk” – sekcja poza obszarem pierwotnego Auschwitz-Birkenau, z najgorszymi warunkami bytowymi;
  • Biały Domek – jedna z pierwszych, prowizorycznych komór gazowych;
  • Czerwony Domek – jak wyżej;
  • krematoria II, III, IV i V – komory razem z piecami do palenia ciał;
  • zabudowania pomocnicze.

 

Auschwitz-Birkenau – informacje dla odwiedzających

auschwitz birkenau kolce

Auschwitz-Birkenau – adres ul. Więźniów Oświęcimia 20, 32-600 Oświęcim
Auschwitz-Birkenau – godziny otwarcia Muzeum Auschwitz-Birkenau jest otwarte dla zwiedzających przez cały rok, przez 7 dni w tygodniu. Nie dotyczy dat: 1 stycznia, świąt Wielkiejnocy, 25 grudnia i podczas obchodów uroczystości państwowych.

Czas wejścia – w zależności od miesiąca:

  • styczeń – 8:00–15:00;
  • luty – 8:00–16:00;
  • marzec – 8:00–17:00;
  • kwiecień – 8:00–18:00;
  • maj – 8:00–18:00;
  • czerwiec – 8:00–19:00;
  • lipiec – 8:00–19:00;
  • sierpień – 8:00–19:00;
  • wrzesień – 8:00–18:00;
  • październik – 8:00–17:00;
  • listopad – 8:00–15:00;
  • grudzień – 8:00–14:00.

Czas wyjścia – do 1,5 h po ostatniej godzinie wejścia.

Auschwitz-Birkenau – ceny biletów Wstęp do Miejsca Pamięci i Muzeum Auschwitz-Birkenau w byłym niemieckim, nazistowskim obozie koncentracyjnym i zagłady i jest bezpłatny.
Przed przyjazdem każdy musi zarezerwować imienną kartę wstępu, zezwalającą na wejście w określonym dniu i godzinie.Grupy zorganizowane mają obowiązek zaangażowania muzealnego przewodnika-edukatora, a turyści indywidualni mogą do takich grup dołączyć. Taka usługa kosztuje od 340 zł od grupy do 10 osób.

kup bilet

Auschwitz-Birkenau – dojazd Muzeum Auschwitz-Birkenau leży w sąsiedztwie przystanków autobusowych komunikacji miejskiej i międzymiastowej. Odległość do dworca kolejowego to ok. 2 km. Szacowane czasy dojazdu:
  • z Krakowa Głównego – od 1 h 20 min do 2 h;
  • z Wrocławia Głównego – od 3 h do 3 h 40 min;
  • z Warszawy Centralnej – od 4 h do 6 h.

Dojazd samochodem z węzła Brzęczkowice (skrzyżowanie S1 z A4 w Mysłowicach pod Krakowem) do Auschwitz Birkenau zajmuje ok. 30 minut.

Obozy Auschwitz I oraz Auschwitz-Birkenau dzieli ok. 3,5 km. Do pokonania pieszo, taksówką, własnym samochodem lub bezpłatnym autobusem kursującym co 10–30 minut.

Auschwitz-Birkenau – dostępność dla osób niepełnosprawnych Prace nad instalacją potrzebnych udogodnień trwają, ale przepisy nt. konserwacji zabytków narzucają pewne ograniczenia w modyfikacji obozowej architektury.

Aktualne i szczegółowe informacje o dostępności poszczególnych obiektów znajdziesz na http://www.auschwitz.org/deklaracjadostepnosci/.

Auschwitz-Birkenau – strona www https://www.auschwitz.org/
Zobacz też:
Wakacje w Polsce. Jak je zorganizować, żeby były udane?

 

Przyjazd do Auschwitz-Birkenau zaleca się osobom, które ukończyły 14. rok życia. Nawet starszym, bardziej „odpornym” osobom zdarza się stracić kontrolę nad swoimi reakcjami pod wpływem tego, co oglądają i czego się dowiadują w Oświęcimiu. Jak głosi motto „Medalionów” Zofii Nałkowskiej – „Ludzie ludziom zgotowali ten los”. Wizyta w byłym obozie Auschwitz oraz Międzynarodowym Centrum Edukacji o Auschwitz i Holokauście to przeżycie, którego nie sposób wymazać z pamięci.


Zobacz też:

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.